Top

Scripties ZeB – Wall of Fame

Op deze Wall of Fame plaatsen wij de beste scripties van oud masterstudenten Zorgethiek en Beleid en oud-studenten van andere studies die een relevante bijdrage aan de zorgethiek hebben geleverd. Wij zijn van mening dat deze scripties een groter publiek verdienen.

Dynamieken van een gedwongen ‘huwelijk’

Marjolein Tops

Dynamieken van een gedwongen ‘huwelijk’
Invloed van belichaamde ervaringskennis

Samenvatting

Een zorgethisch onderzoek naar de invloed van belichaamde ervaringskennis op de verbinding tussen praktijk en beleid in een GGZ-instelling.

GGZ Nederland geeft in recent onderzoek aan dat toenemende bureaucratisering ten koste gaat van goede patiëntenzorg en zelfs kan leiden tot onaanvaardbare risico’s. De praktijk van zorgverlenen staat onder druk, terwijl dat de kern is van een zorgorganisatie. Nieuwe zorgbenaderingen, inzet van ervaringsdeskundigen en morele reflectie brengen morele perspectieven van zorgverleners en zorgontvangers in beeld. Er ontbreekt echter aandacht voor hoe eigen structuren en zorgprocessen van een organisatie uitwerken in de praktijk.

Dit institutioneel etnografisch, empirisch onderzoek kijkt vanuit zorgethisch perspectief naar hoe zorgverleners in een GGZ-instelling morele reflectie ervaren in de context van toenemende bureaucratisering in de zorg. Uit analyses blijken drie patronen. 1. Een dominante invloed van beleid op relaties, de zorgpraktijk en de omgang met verantwoordelijkheden. 2. Te weinig invloed van belichaamde ervaringskennis op de hiervoor genoemde aspecten. 3. Een onduidelijk zicht op de omgang met verantwoordelijkheden en routines in de omgang met elkaar. Met als gevolg verschillende beelden van de realiteit, die van de praktijk en die van het beleid.

Wat blijkt is dat belichaamde ervaringskennis een vindplaats is voor morele aspecten in de zorgpraktijk, in relaties, en een kruispunt en verbinding tussen praktijk en beleid kan zijn. Een radicale focus op de praktijk wordt voorgesteld om zich op een menselijke wijze te verhouden tot de pervasieve invloed van bureaucratisering. Echter, door gebrek aan een reflectieve structuur en cultuur in de organisatie blijven belemmerende patronen bestaan. Goede zorg betekent het belichaamde ervaringsperspectief centraal stellen, een moreel leerproces op gang brengen in de organisatie en een wisselwerking tussen beide stimuleren waardoor de verbinding tussen praktijk en beleid, hun zogenaamde gedwongen ‘huwelijk’, verbeterd kan worden.


Aandacht voor Pillen of Identiteit?

Nina Hovenga

Aandacht voor pillen of identiteit?
Relatie tussen de specialist ouderengeneeskunde en de familie

Samenvatting

Een zorgethische visie op de relatie tussen de specialist ouderengeneeskunde en de familie in de aanpak en behandeling van onbegrepen gedrag van mensen met dementie in het verpleeghuis.

Het behandelen van onbegrepen gedrag van mensen met dementie door het onjuist voorschrijven van psychofarmaca is ongewenst, omdat dit de kwaliteit van leven van de bewoner vermindert. Om dit helpen tegen te gaan is in de richtlijnen voor de aanpak van onbegrepen gedrag het betrekken van familie opgenomen als een van de acht kernelementen. Echter, in de praktijk blijkt dat familie vaak nog steeds weinig betrokken wordt en als dit wel gebeurt, weten we niet hoe specialisten ouderengeneeskunde dat doen en welke morele kwesties daar in spelen. Dit onderzoek maakt gebruik van een narratieve onderzoeksbenadering, binnen Walkers meta-ethische raamwerk. 

De morele kwesties die voor de informanten spelen doen zich voor in een sociale context waarin niet alleen de belangen van de bewoner, maar ook die van de medebewoners en het personeel een rol spelen. In dit spanningsveld zoeken zij telkens weer in relatie met de familie
consensus over hun voorgestelde medicatiebeleid, waarin zij zelf uiteindelijk de doorslaggevende stem hebben. Een goede invulling van familiebetrokkenheid door de informanten in deze context, en misschien ook wel voor specialisten ouderengeneeskunde in vergelijkbare situaties, houdt rekening met afhankelijkheid en kwetsbaarheid en is gericht op het mede vormgeven van de identiteit van de bewoner en de familie zelf, waardoor hun lijden verlicht kan worden.


Insider perspectives of 'outsiders'

Selma Haverkate

Insider perspectives of 'outsiders'
A phenomenological study on migrant care workers in Italy

Samenvatting

This study aims to gain more insight in the perspectives of migrant elderly home care workers in Italy. In scrutinizing the experiences of these caregivers this research seeks to understand what these experiences mean in terms of good caring, to deliver a contribution to the care ethical field of inquiry. 
As a consequence of an aging population and limited social services in Italy, the demand and supply of elderly care are out of balance. An increasing phenomenon is to hire a family assistant; these mainly immigrant women give daily home care and often live-in with the elderly. The data is collected by conducting in-depth interviews and participative observations. An Interpretative Phenomenological Analysis is used to analyse the data.

Family assistants have dynamic positions towards their care recipient, they feel both dependent and in control. Within the caring relationship they try to build, they seem to constantly balance between proximity and distance. It is not always taken into account the family assistants are dependent and vulnerable too. They are attuned with the care recipient but they do not always attune with themselves or receive care themselves. Therefore it is questioned whether this is good care, seen from a care ethical perspective. 


De frequentie van betekenis

Johanneke van der Bijl

De frequentie van betekenis
Relationele afstemming in de zorg voor ouderen

Samenvatting

Een zorgethisch responsief onderzoek naar de ervaringen en perspectieven van bewoners en zorgverleners van woongroep Rozemarijn, Accolade Zorg.

Goede verpleeghuiszorg ontstaat niet vanuit algemene en abstracte kwaliteitsrichtlijnen, maar in dialoog tussen bewoners, hun naasten en zorgverleners. Accolade Zorg stelt zich met deze visie tot doel aansluiting te zoeken bij wat voor bewoners van betekenis is voor een goed leven en voor goede zorg. Hoewel de betekenisgeving van bewoners centraal staat, doet het er ook toe wat van betekenis is voor naasten en zorgverleners. Deze verscheidenheid aan perspectieven maakt het afstemmen van zorg tot een meerduidig en spanningsvol proces. Een normatief kader gebaseerd op het principe van eigen regie omvat deze complexiteit onvoldoende. Het begrip relationele afstemming - afkomstig uit de zorgethische theorie - geeft het afstemmen weer als een relationeel, dynamisch en iteratief proces en sluit daarmee beter aan bij de ervaren zorgwerkelijkheid van de betrokkenen. 

Met dit onderzoek is getracht zowel het inhoudelijk begrip van relationele afstemming te vergroten als een start te maken met Responsieve Evaluatie om een gezamenlijk leerproces over relationele afstemming binnen de woongroep te faciliteren en ondersteunen. Dit onderzoek toont het belang aan om (expliciet) openheid te geven aan deze verschillen en ze tot uitgangspunt te maken van een gezamenlijke zoektocht naar wat van betekenis is voor goede zorg.


Kwetsbaarheid en kwetsbaar burgerschap in de Franse zorgethiek

Marieke Potma

Kwetsbaarheid en kwetsbaar burgerschap in de Franse zorgethiek

Samenvatting

Kwetsbaarheid heeft geen logica, in het verlengde van een ‘ethiek zonder ontologie’, en baat heeft bij een eigen kritische sponsigheid. Die wordt gekoppeld worden aan de kritische blik van de zorgethiek zelf, steeds reflecterend over de bandbreedte van kwetsbaarheid.
‘Vrijheid, gelijkheid en broederschap’ kan zorgethisch gedacht worden, via de lens kwetsbaarheid, als relationele gesitueerde vrijheid, inclusieve gelijkheid en verbondenheid. Als zorg de zorg voor het behouden en repareren van onze wereld is, is kwetsbaarheid een waardevolle notie om de grenzen van zorg en burgerschap mee te bevragen.


Overleven in de WMO

Sanne Rodenburg

Helden of Hufters
Een zorgethische studie naar morele druk om te mantelzorgen

Samenvatting

In dit fenomenologisch onderzoek (Reflective Lifeworld Research-benadering) is onderzocht in hoeverre ervaren morele druk om te mantelzorgen bijdraagt aan beleven van mantelzorgbelasting als zwaar, en wat dit betekent voor goede zorg voor mantelzorgers.

Er kwam naar voren dat (er)kennen van de eigen grenzen door de mantelzorger als een rode draad door de beleving van  mantelzorgen loopt. De resultaten van het onderzoek zijn onder andere in intuïtieve beeldvorming gepresenteerd en in dialoog gebracht met zorgethische literatuur. Dit heeft geleid tot een aantal aanbevelingen met betrekking tot overheidsbeleid en -communicatie, het betrekken van het maatschappelijke mesoniveau bij zorg voor mantelzorgers, vervolgonderzoek en het wijzigen van de naam ‘mantelzorg’ in een meer neutrale term, zoals ‘naastenzorg’.. 


Leven geven Betekenis geven

Sophie Albers

Leven geven Betekenis geven
Een verkennende studie naar de betekenis van ritueel rond zwangerschap en bevalling.

Samenvatting

In Nederland is sprake van een steeds verdere medicalisering van zwangerschap en geboorte. Het gemedicaliseerde discours komt met name tot uitdrukking in risicodenken, controleren en interveniëren. De centrale tendens van medicalisering is excorporatie. Kennis over het lichaam wordt geëxternaliseerd en vrouwen worden getraind zichzelf van buitenaf te beleven. Dit heeft consequenties voor de existentiële beleving van vrouwen, omdat de existentiële dimensie met lichamelijke ervaringen verband houdt. Bij zwangerschap en bevalling is dat in extreme mate het geval omdat deze levensgebeurtenissen primair lichamelijk worden ondervonden.

Zwangerschap en bevalling zijn een breukervaring in het leven van vrouwen die vraagt om heroriëntatie. De ongewoonheid van wat het lichaam doormaakt is daarbij betekenisvol. Want de lichamelijke ervaringen zijn van een bijzondere orde (de symbolische orde van de moeder). Kenmerkend daarvoor zijn een rijke, ruimtelijke belevingssfeer; een wisselwerking tussen het lichamelijke voelen en de verbeelding; en ervaringen van verbondenheid.

Ritueel als belichaamde praktijk van betekenisgeving blijkt tegemoet te komen aan de noodzaak tot heroriëntatie én sluit in zijn eigenheid aan bij deze orde. De symbolische orde van de moeder blijkt symbolen aan te reiken die kunnen inspireren tot vorm en inhoud van ritueel. Zodoende kan ritualisering ruimte scheppen voor de existentiële beleving van vrouwen.


Zorgvrijwilligers in een hostice

Jeroen van Egmond

Zorgvrijwilligers in een hospice: niet in principe machteloos, maar uit principe.

Samenvatting

Dat zorgvrijwilligers in een hospice geconfronteerd worden met zaken waar ze geen macht over hebben, lijkt een open deur. Ze kiezen echter zeer bewust om te gaan werken met mensen die lijden en op korte termijn dood zullen gaan. Als iemand er zelf voor kiest, is het gebrek aan macht dan nog machteloosheid? In ieder geval is er in het dagelijks werk van de vrijwilligers genoeg aanleiding om meer aandacht aan het fenomeen machteloosheid te besteden. Dat is ten eerste van belang voor de gasten van het hospice, maar tegelijk ook voor de zorg voor vrijwilligers zelf en draagt bij aan het beter laten zien van het werk dat deze vrijwilligers doen.

In dit fenomenologisch onderzoek is gezocht naar de essentie van machteloosheid bij zorgvrijwilligers, hoe ze ermee omgaan en wat het effect is op het verlenen van goede zorg. Er zijn daartoe door drie interviewers gesprekken gevoerd met zorgvrijwilligers uit twee verschillende hospices in Leiden en Den Haag. De transcripten van negen van deze interviews zijn in deze thesis gebruikt.

Masterthesis Jeroen van Egmond, Zorgethiek en Beleid, Universiteit voor Humanistiek, Utrecht


Overleven in de WMO

Kelsey Benning en WimJan Egtberts

Overleven in de Wmo. Wij hebben al genoeg zorgen.

Samenvatting

Een kwalitatief onderzoek naar veranderingen in de maatschappelijke ondersteuning vanuit het perspectief van gebruikers na de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning per 1 januari 2015

Een thematische analyse van meldingen op het meldpunt van Unie KBO, PCOB en Omroep Max over wat thuiswonende ouderen en gebruikers ervaren wat nodig is om het eigen leven te (kunnen) leiden in een veranderende samenleving.

Zelfregie is een meeslepend beeld: regie over je leven voeren is hoog metaforisch. Via kijkramen en concepten als fenomenologie, zelfregie, neoliberalisme, bekommernissen en klacht is de conclusie dat gebruikers van de Wmo de wil hebben tot verbetering van hun situatie waarin steeds sprake is van een wankel evenwicht.

Drie thema's worden uitgewerkt: aantasting van privacy, (on)balans in de zorgrelatie en claim op verlichting.
De uitkomsten worden gespiegeld aan de doelstelling van 'de plannen van Van Rijn' en er wordt kritisch gereflecteerd op de betekenis van deze uitkomsten vanuit zorgethisch gezichtspunt. 


Overleven in de WMO

Eva van Reenen

Betekenisvolle ruimte voor inzichten van de zorgethiek binnen de Nederlandse geneeskundeopleiding.

Samenvatting

Deze thesis bouwt voort op de probleemstelling dat artsen soms meer leed toevoegen aan patiënten. De zorgethiek zou een antwoord kunnen zijn op dit probleem, maar dan moeten haar inzichten doorgang vinden in de zorgpraktijk. Een manier waarop dit bereikt zou kunnen worden, is via de geneeskundeopleiding, aangezien deze opleiding - met name de praktische jaren - van grote invloed is op de vorming van artsen.

Middels een verkenning van literatuur die een relatie legt tussen zorgethiek en (medisch) onderwijs, (empirische) literatuur over de geneeskundeopleiding en een zorgethisch empirisch onderzoek (Grounded Theory benadering) onder vijf Utrechtse geneeskundestudenten, wordt gezocht naar eigenschappen van de huidige Nederlandse geneeskundeopleiding die betekenisvolle ruimte voor de zorgethiek binnen de geneeskundeopleiding in de weg zouden kunnen staan.

Betekenisvol wil in dit geval zeggen dat het resulteert in het opleiden van artsen die niet abstract ethisch redeneren, maar in een relationeel afstemmende zorgpraktijk samen bepalen wat het goede is. Zowel onderwijskundige als niet-onderwijskundige uitdagingen - die in de thesis verder uitgewerkt worden - lijken deze betekenisvolle ruimte in de weg te staan.


Othering en actieve solidariteit: exclusie of inclusie?

Jurja Steenmeijer

Othering en actieve solidariteit: exclusie of inclusie?

Samenvatting

De transformatie van de verzorgingsstaat en de actieve rol die van burgers wordt verwacht om voor elkaar te zorgen, roepen vragen op wanneer het gaat over de mogelijke exclusie van bepaalde groepen kwetsbare burgers. De vraag die centraal staat in dit onderzoek is welke ethische betekenis processen van othering in de zorgpraktijken van medewerkers voor dak- en thuislozen hebben en wat dat betekent voor goede zorg.

Othering komt in zorgethische literatuur, volgens de opvatting van Canales, vooral negatief en excluderend naar voren, terwijl zij stelt dat othering ook includerend kan werken. Een confrontatie van de opvatting van Canales en die van zorgethica Joan Tronto die over otherness heeft geschreven, kan een bijdrage leveren aan zorgethische theorieën.


Perspectieven op Zorg met Ziel

Malene van Schaik

Perspectieven op Zorg met Ziel

Samenvatting

Middels de methodiek Responsieve Evaluatie zijn theoretische en praktische inzichten verkregen in de ervaringen en perspectieven van mantelzorgers, patiënten en verpleegkundigen ten aanzien van 'Zorg met Ziel', in het Rijnstate ziekenhuis. 

Belangrijke thema’s die hiermee samenhangen zijn: daadkrachtige en rustige houding, duidelijke communicatie, verantwoordelijkheden, aandacht en relationaliteit. Responsieve Evaluatie blijkt waardevol om inzage te krijgen in de verschillende behoeften, verwachtingen en belevingen van de betrokkenen en een onderling leerproces te faciliteren. Op basis van de resultaten zijn aanbevelingen gedaan en zijn suggesties voor verder onderzoek voorgesteld met onderwerpen die gebaat zijn bij nader onderzoek in de komende jaren.


Zien wat er telt en mee laten tellen

Mireille Fikse

Zien wat er telt en mee laten tellen Een kwalitatief onderzoek naar het syndroom van Korsakov en waardigheid

Samenvatting

Met dit empirisch kwalitatief en fenomenologisch geïnspireerd onderzoek is getracht meer inzicht te krijgen in de manier waarop familieleden het bevorderen van waardigheid in de zorg voor hun naaste met het syndroom van Korsakov ervaren, ten einde aanwijzingen te vinden deze te waarborgen. Daarnaast beoogt dit onderzoek indirect aandacht te vragen voor het belang van waardigheid en goede zorg voor mensen met het syndroom van Korsakov. Door middel van drie semigestructureerde interviews zijn de data verzameld. Aan de hand van de ervaringen van familieleden is er inzicht verkregen in een passende uitwerking van waardigheid, en wat dit betekent voor het denken over goede zorg. Vanuit de interviews, analyse, en interpretaties zijn er vier thema’s gevonden: gezien worden, betekenis hebben, zeggenschap hebben en vertrouwdheid voelen. Deze thema’s vormen aandachtsvelden die zorgverleners gevoelig kunnen maken voor het bevorderen en waarborgen van waardigheid in de zorg voor mensen met het syndroom van Korsakov. Daarnaast blijken familieleden van onschatbare waarde. Zij kunnen enerzijds voor zorgverleners een sleutel zijn tot kennis over de patiënt, en anderzijds functioneren als belangenbehartiger van de patiënt. 
Wall of Fame thesis Tessa Smorenburg

Tessa Smorenburg

Transgender: kwetsbaar door anders-zijn. Een kritische discoursanalyse van vier weblogs van transgenders in transitie van man naar vrouw in Nederland, een zorgethische reflectie op goede zorg en burgerschap.

Samenvatting

In de maatschappij zijn we gebonden aan vanzelfsprekendheden over mannelijkheid en vrouwelijkheid en doordat een transgender hiervan afwijkt, hangt er over transgender-zijn een stigma. Daarbij wordt gendervariatie vanaf de 19e eeuw gemedicaliseerd en vanaf 1980 bevindt het zich in de DSM onder de noemer van genderdysforie. In deze thesis wordt goede zorg voor transgenders en hun maatschappelijk positie onderzocht door middel van een kritische discours analyse van vier weblogs van Men-to-Female transgenders.
Wall of Fame thesis

Tom van Sprang

Het doel van oorlog is vrede;
Een zorgethisch perspectief op de inzet van militaire middelen voor humanitaire doeleinden

Samenvatting

Dit onderzoek is erop gericht een vanuit zorgethiek gemotiveerde bijdrage te leveren aan de actuele discussie omtrent het al dan niet inzetten van militaire middelen voor humanitaire doeleinden. Hierbij wordt met speciale aandacht gekeken naar de relationele meerwaarde en de mogelijke gebreken van het zorgethisch perspectief.
Er is geprobeerd antwoord te geven op de volgende hoofdvraag: Hoe draagt het zorgethisch perspectief bij aan de politieke theorie over internationale betrekkingen, militaire humanitaire interventie en samenlevingsopbouw in vergelijking met het dominante ethisch perspectief dat gericht is op rechtvaardigheid?
Wanneer antwoord wordt gegeven op de onderzoeksvraag betekent dit dat een zorgethisch perspectief de complexiteit blootlegt van internationale betrekkingen, militaire humanitaire interventie en samenlevingsopbouw. De winst zit in het feit dat zorgethiek een ander licht op deze zaken laat schijnen. 


Levenseindebesluiten aangaande mensen met verstandelijke beperkingen

Stephanie van Gelder

Levenseindebesluiten aangaande  mensen met verstandelijke beperkingen .
Van Heijst versus de praktijk: een warme aanvulling

Samenvatting

In de gezondheidszorg worden morele dilemma’s vaak benaderd vanuit de principebenadering. Haar principes doen helaas onvoldoende recht aan de complexiteit van levenseindebesluiten in het algemeen en bij mensen met verstandelijke beperkingen in het bijzonder. Er is meer voor nodig om de ongelijke afhankelijkheid tussen arts en cliënt te erkennen, hun gekwetstheid onder ogen te zien en recht te doen aan de uniciteit van de cliënt en diens context. De zorgethische visie van Annelies van Heijst lijkt hier goed bij aan te sluiten.
In deze thesis wordt onderzocht wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen de morele argumentatie van artsen bij levenseindebesluiten van mensen met verstandelijke beperkingen en de zorgethische visie van Annelies van Heijst.


Een trilemma in een gemelligraviditeit

Germa van de Kamp

Een trilemma in een gemelligraviditeit: Ethische bespiegelingen vanuit verschillende perspectieven

Samenvatting

Aan de hand van een praktijk voorbeeld, een tweelingzwangerschap, waarin lang voor de uitgerekende datum één van de twee kinderen dusdanig in nood komt dat ingrijpen noodzakelijk is, worden de verschillende mogelijkheden voor reflectie op goede zorg in dezen bespiegeld vanuit de medisch-ethische en zorgethische visies.
Meer zelfregie in de zorg thuis

Marieke Ter Heerdt

Meer zelfregie in de zorg thuis

Samenvatting

In dit onderzoek ‘Meer zelfregie in de zorg thuis?’ zijn de ervaringen van zorgvragers met afhankelijkheid en zelfredzaamheid in de zorgbetrekking onderzocht. Daarbij is gekeken hoe zorgvragers het zelf regie nemen en/of krijgen ervaren. Het empirische onderzoek is vergeleken met delen uit de theorie van Van Heijst in Menslievende zorg (2005). Het geeft inzicht in het zorgvragersperspectief en levert een bijdrage aan een bestaande discussie over zelfregie in de thuiszorg.
Wall of Fame thesis

Marieke Schoenmakers

Aanraken als eerste en als laatste taal: Literatuurstudie naar het aanraken van mensen met dementie door geestelijk verzorgers

Samenvatting

Geestelijk verzorgers weten vaak niet goed hoe ze pastor kunnen zijn voor mensen met dementie. Jos Hettinga kwam met het voorstel om hen via de “taal van de aanraking” te ontmoeten. Op dit voorstel is deze thesis gebaseerd. Via een literatuurstudie is getracht meer te leren over de mogelijke betekenissen en voorwaarden van aanraken in het pastoraat, specifiek bij dementerenden. 


De schijnwerkelijkheid van gezamenlijke besluitvorming: Fenomenologische casestudy vanuit zorgethisch perspectief naar besluitvorming

Ankana Spekkink & Jasmijn de Lange

De schijnwerkelijkheid van gezamenlijke besluitvorming: Fenomenologische casestudy vanuit zorgethisch perspectief naar besluitvorming

Samenvatting

Steeds vaker wordt er van de patiënt verwacht dat hij zelf gaat kiezen en eigen regie voert. Gezamenlijke besluitvorming lijkt hierin een welkom concept om te komen tot goede zorg. Maar is dit wel zo? Door middel van een zorgethisch, fenomenologische casestudy is er inzicht verworven in de ervaringen van twee patiënten, en diens naasten, waarbij besluiten worden gevormd omtrent behandeling op het moment dat er sprake is van ziekte. Te zien is dat de patiënten in een membraan terecht komen waar rationaliteit niet meer aan de orde is. Er worden geen rationele keuzes gemaakt, iets wat het concept van gezamenlijke besluitvorming binnen de dominante literatuur wel verondersteld en een schijnwerkelijkheid tot gevolg heeft. De onderzoekers pleiten dan ook voor een bredere en relationele kijk op zorgen waarin goed zorgen meer is dan kiezen en het nemen van besluiten.
Je zal d'r maar zitten...

Petra de Leede

Je zal d'r maar zitten...: Zorgethisch kwalitatief onderzoek naar het aanleren van goed separeerzorg

Samenvatting

Iedere dag worden in Nederland mensen ingesloten in een kale ruimte, zonder persoonlijke eigendommen, zonder normale kleding en zonder de basale benodigdheden: naar de WC kunnen gaan als je moet, eten wanneer je honger hebt, de vrijheid om te lopen waar je wilt. De aanname dat separeren op korte termijn onderdeel uit zal blijven maken van de zorgpraktijk in de GGZ, maakt dat de vraag naar goede separeerzorg zich opdringt. In deze thesis geeft de auteur een antwoord op de vraag “Wat is goede separeerzorg en hoe kan men die in de GGZ aanleren aan professionals”.
Goede zorg voor ouderen vanuit het perspectief van Vlaamse christen-democratische politici

Bernadette van den Heuvel

Goede zorg voor ouderen vanuit het perspectief van Vlaamse christen-democratische politici

Samenvatting

In dit kwalitatief onderzoek beoogde de onderzoeker bij politici, leden van de christen democratische partij van België, aan de hand van data verzameld met een semi-gestructureerd interview, inzicht te verwerven in wat zij onder ‘goede zorg’ voor ouderen begrijpen, vanuit welk referentie-kader zij het begrip ‘goede zorg’ invullen en wat dit betekent voor de beleidsmatige keuzes die zij zouden maken om ‘goede’ zorg voor ouderen te realiseren.
Aandacht in de zorg voor slechtziende kinderen.

Hélène Verbunt

Aandacht in de zorg voor slechtziende kinderen.

Samenvatting

Aandacht is er in verschillende soorten, vormen en maten. In deze thesis is het begrip aandacht verkend, eerst vanuit de literatuur en vervolgens vanuit de beleving van ouders van slechtziende basisschoolleerlingen. De waardering van de door de zorgverlener gegeven aandacht blijkt afhankelijk van de match met de behoefte en verwachting van de ouder. Aandacht is te beschouwen als een vorm van responsiviteit van de professional, ook als niet direct een oplossing voorhanden is. Vanuit dit perspectief is gereflecteerd op twee beleidsnotities van Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen.


Levenseindebesluiten aangaande mensen met verstandelijke beperkingen

Caroline Zielhorst

Meer dan de som der delen? Een samendenken van menslievende zorg en Lean denken, met als casus de maatschappelijke opvang.

Samenvatting

In de zorg wordt steeds vaker gebruik gemaakt van principes uit andere sectoren, zoals productie. Lean denken is een van die methodieken. Lean is een uit de auto-industrie afkomstig, instrumenteel denkkader, wat beoogt verspilling volledig uit te bannen. Het is de vraag of er nog sprake is van goede zorg als vanuit de Lean principes wordt gewerkt. Ik ben daarom op zoek gegaan naar de mogelijkheid van het samendenken van menslievende zorg en Lean denken. Hoe verhouden zij zich als het gaat om het verbeteren van zorg binnen de woonvoorzieningen van de maatschappelijke opvang?


Ziekte als belevenis - Een zorgethische kritiek op Fred Lee's theaterziekenhuis

Jeannet van de Kamp

Ziekte als belevenis - Een zorgethische kritiek op Fred Lee's theaterziekenhuis

Samenvatting

Door middel van een literatuuronderzoek wordt in deze thesis vanuit verschillende disciplines licht geworpen op het theaterbusinessconcept dat Fred Lee loslaat op de ziekenhuiszorg. De auteur gaat daarmee op zoek naar de inhoud van 'authenticiteit' in de theatersetting van Lee's commerciële ziekenhuisconcept om dit vervolgens te vergelijken met de betekenis van 'authenticiteit' vanuit zorgethisch perspectief.
Geven om verder leven : ervaren artsen een spanning tussen ‘care’ en ‘cure’ in de begeleiding van de familie van potentiele orgaandonoren?

Rigo Verhaert

Geven om verder leven : ervaren artsen een spanning tussen ‘care’ en ‘cure’ in de begeleiding van de familie van potentiele orgaandonoren?

Samenvatting

Artsen die potentiële orgaandonoren behandelen zitten in een spanningsveld. Voelen artsen dit spanningsveld en zo ja, hoe gaan zij daarmee om? Dit is het onderwerp van deze thesis. Het eerste deel bestaat uit een theoretische bespreking van het onderwerp. In een tweede deel wordt via een kwalitatief empirisch onderzoek nagegaan of artsen in het werkveld de theoretisch bedachte spanning ervaren en hoe ze er mee omgaan. Tot slot worden enkele beleidsopties geformuleerd en wordt er in een algemeen besluit gereflecteerd op het theoretische deel van de thesis.
Een verfrissende kijk op vermoeidheid : vermoeidheid in de ‘nieuwe fenomenologie’ van Hermann Schmitz.

Marja Houben

Een verfrissende kijk op vermoeidheid : vermoeidheid in de ‘nieuwe fenomenologie’ van Hermann Schmitz.

Samenvatting

Hermann Schmitz is een Duitse filosoof die een nieuwe kijk op de mensheid wil brengen: een wetenschappelijke benadering van de alledaagse ervaring. In deze scriptie wordt Schmitz’ visie op vermoeidheid toegelicht en onderzocht wat het (nieuw-fenomenologische) denken van Schmitz zou kunnen toevoegen aan de manier van kijken naar en omgaan met vermoeidheid in de huidige tijd. Zoals in deze scriptie naar voren komt heeft Schmitz’ visie op vermoeidheid op verschillende punten een toegevoegde waarde bij het kijken naar en omgaan met vermoeidheid in de huidige tijd. Deze meerwaarde is aangescherpt door zijn visie zowel te plaatsen naast een medische benadering als ook naast twee aanvullende perspectieven (beschouwing vanuit de thermodynamica en hardloopervaring). 


Zorgethici en economen in gesprek over een rechtvaardige verdeling van zorg?

Ann De Veirman

Zorgethici en economen in gesprek over een rechtvaardige verdeling van zorg?

Samenvatting

Er is veel beweging in het huidige gezondheidszorgbeleid (denk aan: terugtrekkende overheid, introductie van gereguleerde marktwerking en concurrentie, besparingen). Dat nieuwe beleid, veelal bestempeld als de ‘economisering’ van de zorg, leidt in het publieke debat tot polarisatie. De tegenstelling tussen zorgethici en economen lijkt het grootst. In het eerste deel van deze scriptie wordt onderzocht waar de hindernissen en kansen liggen voor economen en zorgethici om tot een constructieve dialoog te komen over een rechtvaardige verdeling van zorg. In het tweede deel wordt gekeken hoe die dialoog in de praktijk vorm krijgt.


Autonomie en verstandelijke beperking. Een zorgethische reflectie

Wouter Timmer

Autonomie en verstandelijke beperking. Een zorgethische reflectie

Samenvatting

In zijn in 2011 verschenen boek ‘In andermans handen’ voert (zorg)ethicus Frits de Lange een krachtig pleidooi om autonomie als waarde te behouden in de zorg en zorgethiek. Zijn visie op autonomie verwerpt het bestaan van kwetsbaarheid niet en legt het accent op een ‘zo goed mogelijk herstel binnen de gegeven mogelijkheden’. Dit onderzoek is nadrukkelijk gericht op de uitwerking en toepasbaarheid van autonomie in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Daarbij is de vraag gesteld in hoeverre het autonomieconcept van Frits de Lange van waarde kan zijn in deze specifieke zorgpraktijk. Daarnaast wordt in deze thesis nagedacht over de thematiek van kwetsbaarheid, de pracht van anders-zijn en het kritische tegengeluid van Annelies van Heijst. De thesis wordt afgerond met een eigen visie (voorstel) op autonomie in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking.
De rol van empathie in de bevordering van de vaardigheden, die autonomie mogelijk maken. Een zorgethische verkenning.

Nicolette Bosselaar

De rol van empathie in de bevordering van de vaardigheden, die autonomie mogelijk maken. Een zorgethische verkenning.

Samenvatting

In deze thesis is de vraag gesteld of de huidige aandacht voor zelfbeschikking, de zorg heeft vervangen van wat een unieke zieke in zijn of haar kwetsbaarheid en afhankelijkheid echt nodig heeft. Door een literatuuronderzoek is het autonomiebegrip vanuit verschillende gezichtspunten onderzocht aan de hand waarvan een visie is geformuleerd op een respectvolle en persoonsgerichte benadering om autonome vaardigheden tot hun recht te laten komen. Empathie, in de betekenis van inleven in een ander en stilstaan bij diens waarden en hierover communiceren, is hierbij essentieel
Presentie en emotie: analyse van presentielogboeken volgens de close readingmethode

Monique Smit

Presentie en emotie: analyse van presentielogboeken volgens de close readingmethode

Samenvatting

In deze thesis wordt aan de hand van logboeknotities van zorgprofessionals onderzocht hoe emoties opkomen, hoe ze beleefd worden en doorwerken in de dagelijkse hulpverleningspraktijk en in het bijzonder die van de presentiepraktijk.  Blootgelegd wordt welke emoties doorklinken met welke intensiteit en de rol en betekenis die zij hebben in presentiebeoefening. Emoties omvatten een besef van wat waardevol is en de wezenlijke waarde van goed beheerde emoties is hun verbindende kracht. 


Van tellen naar vertellen en terug: handelingsonderzoek naar een andere verantwoording van de Dagcentra Palliatieve Zorg Vlaanderen.

Frank Willeme

Van tellen naar vertellen en terug: handelingsonderzoek naar een andere verantwoording van de Dagcentra Palliatieve Zorg Vlaanderen.

Samenvatting

Met dit handelingsonderzoek willen de dagcentra palliatieve zorg Vlaanderen een verantwoording opzetten die én voldoet aan de eisen van de overheden én duidelijker in beeld brengt welke baten palliatieve patiënten en hun naasten hebben bij opvang in een dagcentrum.